ΓΛΑΥΚΩΜΑ

Το γλαύκωμα, πρόκειται ίσως για μια από τις πιο ύπουλες ασθένειες που απειλούν την όραση μας. Στα πρώιμα στάδια της ασθένειας αυτής μπορεί να μην υπάρξουν καν συμπτώματα γι’ αυτό και εκτιμάται το 50% από αυτούς  που νοσούν μπορεί και να μην το γνωρίζουν.

Το γλαύκωμα, πρόκειται ίσως για μια από τις πιο ύπουλες ασθένειες που απειλούν την όραση μας. Στα πρώιμα στάδια της ασθένειας αυτής μπορεί να μην υπάρξουν καν συμπτώματα γι’ αυτό και εκτιμάται το 50% από αυτούς  που νοσούν μπορεί και να μην το γνωρίζουν.

Τι είναι το γλαύκωμα

Μελέτες που έχουν γίνει απέδειξαν ότι προσβάλει περίπου το 3% του πληθυσμού.  Προσοχή, αν δε διαγνωστεί εγκαίρως και δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να οδηγήσει, αργά αλλά σταθερά, στην τύφλωση.

Ο όρος γλαύκωμα αναφέρεται σε παθήσεις των ματιών που σχετίζονται με βλάβη στο οπτικό νεύρο, το οποίο έχει το ρόλο του ηλεκτρικού καλωδίου, με πάνω από ένα εκατομμύριο σύρματα, και είναι υπεύθυνο στην μεταφορά εικόνων από το μάτι στον εγκέφαλο, και ακολούθως στην μεταφορά εικόνων από τον εγκέφαλο πίσο στο μάτι.

Η κύρια αιτία της βλάβης του οπτικού νεύρου είναι η υψηλή πίεση στα μάτια μας, πλέον όμως γνωρίζουμε ότι ακόμα και άτομα με «φυσιολογικά» επίπεδα πίεσης μπορεί επίσης να νοσήσουν από γλαύκωμα.

Ποιους επηρεάζει & αιτίες πρόκλησης

glaucoma

Ορισμένες ομάδες ατόμων διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να νοσήσουν από γλαύκωμα.

Σε αυτές τις ομάδες ανήκουν τα άτομα άνω των 60 ετών, οι οποίοι διατρέχουν έξι φορές μεγαλύτερο κίνδυνο .

Επίσης, άτομα με θετικό οικογενειακό ιστορικό παρουσιάζουν  τέσσερις  έως εννέα φορές μεγαλύτερο κίνδυνο  για γλαύκωμα.  Σημαντικό να τονίσουμε ότι το πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, που είναι ένας από τους πιο συχνούς τύπους γλαυκώματος,  είναι κληρονομικός.  Το θετικό οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο για γλαύκωμα τέσσερις έως εννέα φορές.

Χρήστες στεροειδών (κορτιζόνης), άτομα με τραυματισμούς στο μάτι, Αφροαμερικανοί και Ασιάτες επίσης διατρέχουν μεγαλύτερες πιθανότητες από τον υπόλοιπο  πληθυσμό

Πρόληψη – Διάγνωση

Ένας  τρόπος για την πρόληψη του γλαυκώματος είναι η έγκαιρη διάγνωση της υψηλής πίεσης στους οφθαλμούς μας. Μία επίσκεψη στο οφθαλμίατρο, ανά 2 έτη από 40 έως 50 ετών και ανά έτος μετά τα 50, συνήθως είναι αρκετή προκειμένου να γίνεται η μέτρηση της πίεσης. Συχνότερη παρακολούθηση μπορεί να χρειαστεί για άτομα με οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος.

Όμως, η μέτρηση της πίεσης από μόνη της δεν είναι αρκετή για μία σωστή διάγνωση (φυσιολογικές τιμές: μεταξύ 10-21 mmHg).

Πρέπει να έχουμε υπόψη ότι υπάρχει και το γλαύκωμα χαμηλής πιέσεως, δηλαδή ενώ έχουμε πίεση η οποία είναι στα «φυσιολογικά» όρια, το οπτικό νεύρο να παθαίνει βλάβη, Γλαύκωμα Φυσιολογικής Πίεσης, αλλά επίσης υπάρχουν  και τα δευτεροπαθή γλαυκώματα, που εμφανίζονται  σαν αποτέλεσμα ενός οφθαλμικού τραυματισμού, μιας φλεγμονής, ενός όγκου ή σε προχωρημένα στάδια καταρράκτη ή διαβήτη ακόμα μπορεί αν προκληθούν και από ορισμένα φάρμακα όπως τα στεροειδή.

Άρα για να είναι πλήρης η εξέταση ο οφθαλμίατρος μας θα πρέπει να μας κατευθύνει και με τη βοήθεια μίας αναλυτικής οφθαλμολογικής εξέτασης αλλά και επιπλέον διαγνωστικών εξετάσεων.

Οι τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις που είναι  εξετάσεις ρουτίνας περιλαμβάνουν την τονομέτρηση μέθοδος υπεύθυνη για την μέτρηση της εσωτερικής πίεση του ματιού  και την οφθαλμοσκόπηση, που σκοπό έχει εξετάσει το εσωτερικό του οφθαλμού, ειδικότερα το οπτικό νεύρο.

Οι επόμενες δύο εξετάσεις γίνονται σε περίπτωση που τα αποτελέσματα των παραπάνω εξετάσεων δεν είναι τα ποθητά, και αυτές είναι η  περιμετρία (εξέταση οπτικών πεδίων) και η  γωνιοσκοπία (ανώδυνη εξέταση που ελέγχει αν η  γωνία όπου η ίριδα  συναντάται με τον κερατοειδή χιτώνα, είναι ανοικτή ή κλειστή).

Αντιμετώπιση

Το είδος γλαυκώματος μπορεί να είναι ήπιας ή βαρείας μορφής, και πρέπει να εξετασθεί εάν πρόκειται για γλαύκωμα ανοικτής ή κλειστής γωνίας.

Οι βλάβες που δημιουργήθηκαν δεν είναι ανατρέψιμες,  η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία από πρώιμο στάδιο,  μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου αλλιώς η θεραπεία έχει στόχο να διατηρήσει την εναπομείναντα όραση άρα και την σταθεροποίηση των βλαβών.

Για τους πιο πάνω λόγους  οι περιοδικές εξετάσεις είναι πολύ σημαντικές.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση

glaucoma eyeΕίναι δυνατόν η θεραπεία γλαυκώματος να γίνει με φαρμακευτική αγωγή, που είναι αρκετά αποτελεσματική.  Αν με την βοήθεια της αγωγής αυτής, η ενδοφθάλμια πίεση παραμείνει σε φυσιολογικά επίπεδα.  Για να είναι αποτελεσματική η αντιγλαυκωματική αγωγή η αποφασιστικότητα και επιμέλεια του ασθενούς να τηρήσει το πρόγραμμα λήψης σταγόνων ή χαπιών με τις οδηγίες του γιατρού, καθώς η θεραπεία διαρκεί εφ’ όρου ζωής, παίζει σημαντικό ρόλο.

Η θεραπεία με σταγόνες ή χάπια  βοηθάει στην μείωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού ή και στην βελτίωση της  ροής  του από την αποχετευτική γωνία.

Επίσης τα εναλλακτικά μέσα, όπως, η λήψη ειδικών συμπληρωματικών αντιοξειδωτικών βιταμινών, η σωστή διατροφή, η αποφυγή καπνίσματος και καφέ και η παρατεταμένη ακτινοβολία στον ήλιο, βελτιώνουν την καλύτερη κυκλοφορία και παροχή αίματος στον αμφιβληστροειδή και στο οπτικό νεύρο, βοηθούν και συμπληρώνουν τη φαρμακευτική αγωγή.

Εφόσον οι ζημιά που προκαλείται ,στην περίπτωση γλαυκώματος, είναι μη αναστρέψιμη, τότε για τη διατήρηση της όρασής σας, οι συχνές εξετάσεις του οφθαλμού (ανά 3-6 μήνες) είναι κρίσιμες για την παρακολούθηση κάθε αλλαγής που επηρεάζει  την κατάστασής σας.

Αν η ενδοφθάλμια πίεση δε ρυθμίζεται ικανοποιητικά ή υπάρχει προοδευτική επιδείνωση της κατάστασης, τότε προχωράμε σε χειρουργική επέμβαση, που είναι πιο αποτελεσματική.

Χειρουργική με laser

Αν η φαρμακευτική θεραπεία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την πρόοδο του γλαυκώματος, τότε προχωράμε στη θεραπεία με  LASER ( SLT -Selective Laser Trabeculoplasty) που μπορεί να μειώσει την ενδοφθάλμια πίεση από 4 μέχρι και 8 μονάδες.  

Σε γλαύκωμα ανοικτής γωνίας το laser  χρησιμοποιείται για να διευρύνει το αποχετευτικό άνοιγμα στην ίριδα, ενώ στο οξύ γλαύκωμα (όπου η γωνία είναι κλειστή) το ειδικό  LASER χρησιμοποιείται για να ανοίξει μια οπή στην ίριδα  έτσι ώστε να εξέρχεται το υδατοειδές υγρό από παράπλευρη αποχετευτική οδό.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Όταν οι παραπάνω μέθοδοι δεν επαρκούν για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση του ασθενή, τότε συνιστάται χειρουργική επέμβαση, η οποία αποσκοπεί στην δημιουργία μία νέας οδούς αποχέτευσης του υδατοειδές υγρού του ματιού.  Συνήθως  η επίτευξη του πιο πάνω στόχου επιτυγχάνεται με την τραμπεκουλεκτομή.  

Εναλλακτικά, τοποθετείται μια  μικρής προσθετική βαλβίδα, για να βοηθήσει στην αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού.